Ekran Kartı Bileşenleri ve Görevleri

Ekran Kartı Bileşenleri

Son güncelleme: 19 Ekim 2020

Merhaba. Bu yazımızda ekran kartları hakkında bilgiler vererek, ekran kartı bileşenleri ve yerine getirdiği görevler nedir, ekran kartı çeşitleri nelerdir ele alacağız.

Ekran Kartı nedir?

Ekran kartı, bilgisayarda işlemci tarafından işlenmiş görüntü bilgisinin monitörde görüntülenmesini sağlayan elektronik bir devredir. Ekran kartı bilgisayarın hızına etki eden bir iç donanım birimidir. Yüksek kalitede görüntü ve grafik içeren video, oyun gibi yazılımlar yüksek hızda işlemciye ve yüksek kapasitede belleğe sahip ekran kartlarına ihtiyaç duyarlar.

Ekran Kartı ne işe yarar?

Ekran kartı ana kart üstüne AGP ve PCI express slotlarına bağlanır. Bu portlar daha hızlı veri transferi yapabilmektedir. Ekran kartı üzerinde işlemleri yapan bir GPU (Grafik İşleme Ünitesi) ve bu işlemci ile birlikte çalışan ekran kartı belleği bulunur. Kart üzerindeki işlemlerin daha hızlı gerçekleşmesi için ekran kartı bellekleri ekran kartı üstüne takılır. Böylece bilgisayar belleği kullanma gereksinimi olmadan görüntü işlemlerinin hepsi ekran kartı üstünde gerçekleşmektedir.

Yani ekran kartının ana görevi diğer ara birimlerden (işlemci, harddisk, ram gibi) ana kart aracılığı ile aldığı dijital bilgileri gerekli dönüşümlerden sonra monitöre aktararak görüntü oluşmasını sağlamaktadır. Bilgisayarlarda ekranın çalışabilmesi için bilgisayarın kasasında ya da laptopların içinde mutlaka ekran kartı olmalıdır. Bilgisayarda gerçekleştirilen her türlü yazı, grafik, resim, film gibi şekillerin oluşturulmasında işlemci ile monitör arasında görev yapan bir cihazdır.

Ekran Kartı nasıl çalışır?

Bilgisayarınızın işlemcisi tarafından işlenmiş veriler anakart üzerindeki veri yolları aracılığıyla ekran kartının belleğine yani Video RAM’e gönderilir. GPU tarafından Video RAM’deki bilgiler işlenir ve gerekli görüntü hesaplamaları yapıldıktan sonra işlenmiş veriler tekrar Video RAM’e gönderilir. Bellekte bulunan bilgiler analog sinyallere dönüştürülmek üzere RAMDAC’a gönderilir. RAMDAC analog dönüştürülmesini yapıp sinyalleri ekran kartının çıkışına aktarır. GPU, içi boşalan Video RAM’e yeni veriler gönderir. Tüm bu işlemler sırasında Video BIOS veri akışını yönetir. Bu işlemler sürekli tekrarlanarak monitörden görüntü elde edilir.

Ekran Kartı Bileşenleri

Ekran kartının yapısında VGA BIOS, Grafik İşlemcisi(GPU), Video RAM, Dijital-Analog Çevirici(RAMDAC) bulunur.

VGA BIOS

Ekran kartının çalışmasını sağlayan komutlar içermektedir. Yani ekran kartının ne zaman ne iş yapacağını bu bileşen belirlemektedir.

Grafik İşlemci (GPU)

Ekran kartının beyni gibidir. Görüntü hesaplamalarını ve  görüntü  işlemlerini   mikroişlemciye   (CPU)  yansıtmadan  ekran  kartında gerçekleştiren bir yongadır.

Video RAM

Grafik işlemci  görüntüyü oluştururken hafıza olarak ekran kartı üzerindeki hafızayı kullanmaktadır. Bu da ana belleğin sadece CPU tarafından kullanılarak performansın artmasına sebep olmaktadır.

RAMDAC

Ekran kartının görüntü belleğindeki dijital (sayısal)  verileri  monitörde  görüntülenecek  analog  sinyallere  dönüştürerek ekran kartının monitör çıkışına gönderir. RAMDAC’in verileri dönüştürme ve aktarma  hızı,  ekran  tazelenme  hızını  belirler.  Bu  hız  Hz  cinsinden  ölçülür. Örneğin  monitörün  ekran tazeleme  hızı  70  Hz olarak ayarlanmışsa  görüntü saniyede 70 defa yenilenir.

Ekran Kartı çeşitleri

Ekran kartları harici ve dahili(tümleşik) ekran kartları olmak üzere 2 türdedir.

Dahili ekran kartları, anakartın üzerinde tümleşik şekilde olduğundan dolayı onboard ekran kartı olarak ta ifade edilir. Onboard ekran kartlarının kendine ait bellek değerleri çok düşüktür. Bu nedenle daha fazla bellek ihtiyacında bilgisayarın RAM belleğini kullanır. Bu durumda RAM yetersi duruma düşüp bilgisayarda performans düşüşü olabilir. Bu nedenle kendi bellek ve işlemcisine sahip harici yani anakart üzerindeki ekran kartı soketlerine takılabilen ekran kartlarını tercih etmek bilgisayar performansı açısından çok daha faydalı olacaktır.

Ekran Kartı nereye takılır?

Ekran kartları, anakart üzerinde çeşitli veri yolları ile bağlantı kurabilecek şekilde uygun soketlere takılabilirler. Anakart üzerinde ekran kartlarının takılacağı veri yollarının isimleri vardır. Bunlar; ISA, PCI, AGP, PCI-X, PCI-E’tir.

Ekran Kartı Çeşitleri

1. Veriyolu Standardına Göre

  • ISA
  • PCI
  • AGP
  • PCI Express

2. Fizik Yapısına Göre

  • Anakart üzerinde entegre olan (onboard) ekran kartı
  • Anakartın genişleme yuvasına takılı olan ekran kartı

Ekran kartı GB ne işe yarar?

Ekran kartında GB boyutunun yüksek olması performans açısından pek bir anlam ifade etmiyor. GB ekran kartının oluşturduğu görüntünün tutulması için kullandığı bellek kısmıdır. Ancak 2 GB’lik bir belleğin yapabildiği bir işlemi 8 GB’lik bir belleğe yaptırmak fazladan 6 GB boş bellek tutmanız anlamına gelecek ve performans açısından pek bir etkisi olmayacaktır.

Ekran kartı bit ne işe yarar?

Ekran kartında ki bit değerleri ekran kartının işlediği veriyi aktarma hızıdır. Bu değer ne kadar yüksek olursa aktarım hızı o kadar artacak ve ekran kartı performansı yükselecektir.

Ekran kartı Mhz ne işe yarar?

Ekran kartı Mhz değeri ekran kartı üzerindeki işlemcinin hızını gösterir. Yani saniyede ne kadar veri işleyebildiğini gösterir. İşlemci hızı da ekran kartı performansını etkileyen en önemli faktörlerdendir. Yani saniyede

Sıkça Sorulan Sorular

Ekran kartı, bilgisayarda işlemci tarafından işlenmiş görüntü bilgisinin monitörde görüntülenmesini sağlayan elektronik bir devredir. Ekran kartı bilgisayarın hızına etki eden bir iç donanım birimidir. Yüksek kalitede görüntü ve grafik içeren video, oyun gibi yazılımlar yüksek hızda işlemciye ve yüksek kapasitede belleğe sahip ekran kartlarına ihtiyaç duyarlar.

Ekran kartı ana kart üstüne AGP ve PCI express slotlarına bağlanır. Bu portlar daha hızlı veri transferi yapabilmektedir. Ekran kartı üzerinde işlemleri yapan bir GPU (Grafik İşleme Ünitesi) ve bu işlemci ile birlikte çalışan ekran kartı belleği bulunur. Kart üzerindeki işlemlerin daha hızlı gerçekleşmesi için ekran kartı bellekleri ekran kartı üstüne takılır. Böylece bilgisayar belleği kullanma gereksinimi olmadan görüntü işlemlerinin hepsi ekran kartı üstünde gerçekleşmektedir.
Yani ekran kartının ana görevi diğer ara birimlerden (işlemci, harddisk, ram gibi) ana kart aracılığı ile aldığı dijital bilgileri gerekli dönüşümlerden sonra monitöre aktararak görüntü oluşmasını sağlamaktadır. Bilgisayarlarda ekranın çalışabilmesi için bilgisayarın kasasında ya da laptopların içinde mutlaka ekran kartı olmalıdır. Bilgisayarda gerçekleştirilen her türlü yazı, grafik, resim, film gibi şekillerin oluşturulmasında işlemci ile monitör arasında görev yapan bir cihazdır.

Bilgisayarınızın işlemcisi tarafından işlenmiş veriler anakart üzerindeki veri yolları aracılığıyla ekran kartının belleğine yani Video RAM’e gönderilir. GPU tarafından Video RAM’deki bilgiler işlenir ve gerekli görüntü hesaplamaları yapıldıktan sonra işlenmiş veriler tekrar Video RAM’e gönderilir. Bellekte bulunan bilgiler analog sinyallere dönüştürülmek üzere RAMDAC’a gönderilir. RAMDAC analog dönüştürülmesini yapıp sinyalleri ekran kartının çıkışına aktarır. GPU, içi boşalan Video RAM’e yeni veriler gönderir. Tüm bu işlemler sırasında Video BIOS veri akışını yönetir. Bu işlemler sürekli tekrarlanarak monitörden görüntü elde edilir.

Ekran kartları, anakart üzerinde çeşitli veri yolları ile bağlantı kurabilecek şekilde uygun soketlere takılabilirler. Anakart üzerinde ekran kartlarının takılacağı veri yollarının isimleri vardır. Bunlar; ISA, PCI, AGP, PCI-X, PCI-E’tir.

Ekran kartında GB boyutunun yüksek olması performans açısından pek bir anlam ifade etmiyor. GB ekran kartının oluşturduğu görüntünün tutulması için kullandığı bellek kısmıdır. Ancak 2 GB’lik bir belleğin yapabildiği bir işlemi 8 GB’lik bir belleğe yaptırmak fazladan 6 GB boş bellek tutmanız anlamına gelecek ve performans açısından pek bir etkisi olmayacaktır.

Başka Yazı Yok

Kayıt Ol

Zaten üye misiniz? Giriş Yap

Giriş Yap

Henüz üyeliğiniz yok mu? Kayıt Ol